Wist je dat?

De studententijd is een sleutelperiode in het leven van veel jongeren. Als student krijg je vrijheid en kansen. Maar er zijn ook grote verwachtingen en uitdagingen, en je moet belangrijke levenskeuzes maken. Het kan dus – zelfs zonder pandemie – een turbulente periode zijn, waarbij je mentaal welzijn onder druk komt te staan. Uit onderzoek blijkt dat 3 à 4 studenten op de 10 emotionele problemen ervaren. Gezien driekwart van alle psychische stoornissen ontstaat vóór de leeftijd van 25 jaar, is het belangrijk om in te zetten op preventie en vroegsignalering.

Systematische monitoring is hierin echt cruciaal: het is een vast speerpunt van het nieuwe evidence-based beleid 'Mentaal Welzijn Studenten', dat stoelt op het public mental health-perspectief.

Vlaams Onderwijsminister Ben Weyts

Wat is het doel van de Welzijnsmonitor?

De Monitor biedt een jaarlijks en meerjarig evolutief beeld voor wat betreft psychische gezondheid, veerkracht en schoolmotivatie, representatief voor de studenten in het hoger onderwijs in Vlaanderen en Brussel.

De Monitor genereert specifieke actiepunten en aanbevelingen voor beleid én praktijk die een vertaalslag inhouden voor het macro-, meso- en microniveau.

Zo kunnen passende interventies en tools als MoodSpace op een evidence-based manier worden ontwikkeld, en evolueren we naar een 'community of caring'.

Wat meet Welzijnsmonitor?

De Welzijnsmonitor loopt onder toezicht van de World Mental Health - International College Student Initiative (WMH-ICS). Het project vertrekt vanuit een definiëring van ‘welzijn als méér dan de afwezigheid van psychische problemen en stoornissen’.

De Monitor volgt de vooropgestelde WMH-ICS-vragenlijst, aangevuld met thema’s op basis van de Psychologische Basisbehoeften Theorie of het ABC-kader van de zelfdeterminatietheorie als focus en motor voor groei.

De Monitor meet diverse constructen, zoals mentaal welzijn, identiteit, motivatie en veerkracht, waarbij de psychologische basisbehoeften (autonomie, verbondenheid en competentie) als motor fungeren. Ook constructen zoals de kwaliteit van leven, sociale steun, hulpzoekgedrag en de impact van emotionele problemen op het dagelijks functioneren worden gestandaardiseerd gemeten.

Het instrument is beschikbaar in het Nederlands en het Engels.

Wie kan deelnemen?

Het onderzoek loopt in samenwerking met alle Vlaamse universiteiten en hogescholen.

Alle studenten met diplomacontract die een master, graduaat, bachelor, schakelprogramma, master na master (manama) en bachelor na bachelor (banaba)opleiding volgen, ontvangen een e-mail voor vrijwillige deelname.

Studenten worden gedurende de academische loopbaan opgevolgd, met maximaal vier jaarlijkse, vrijwillige follow-upbevragingen.

Rapportering

In samenwerking met het Steunpunt Inclusief Hoger Onderwijs (SIHO) leveren de onderzoekers jaarlijks aan de Overheid een Vlaanderenbreed rapport op met een beschrijvende rapportering van de bevindingen en aanbevelingen voor specifieke actiepunten die een vertaalslag inhouden voor het macro-, meso- en microniveau. Het SIHO is verantwoordelijk om specifieke actiepunten op te volgen en uit te diepen.

De onderzoekers koppelen ook de instellingsspecifieke resultaten terug naar de betrokken onderwijsinstellingen via een instellingsspecifiek rapport. Dat biedt onderwijsinstellingen de kans om hun gericht beleid of interventies te optimaliseren en/of nieuwe initiatieven op te zetten naar aanleiding van die resultaten.

De Vlaanderenbrede resultaten komen ook in een dynamisch dashboard in MoodSpace. Zo kan iedereen, ook andere beleidsmakers en de geestelijke gezondheidszorg, meer leren over het welzijn van studenten. Over wat werkt, maar ook over wat niet werkt.

De resultaten laten bovendien toe om MoodSpace gericht uit te breiden met interventies die de veerkracht, verbondenheid en motivatie van studenten versterken én met interventies om emotionele problemen het hoofd te bieden.

Zo kan MoodSpace een katalysator worden voor mentale gezondheid van en bij jongeren, als de belangrijkste én de normaalste zaak van de wereld.

Vlaams Onderwijsminister Ben Weyts

Onderzoekers en partners

Partners met aanvullende expertise op het gebied van mentaal welzijn en beleid coördineren de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van de Welzijnsmonitor.